Fundacja rodzinna jako nowa forma prawna funkcjonuje w polskim porządku prawnym już niemal dwa lata. Pomimo licznych opracowań i komentarzy, wciąż pojawiają się praktyczne wątpliwości dotyczące tworzenia, organizacji i działalności tych osób prawnych.

W poprzednim artykule dotyczącym fundacji rodzinnej omówione zostały podstawowe kwestie związane z rejestrowaniem, opodatkowaniem oraz organizacją fundacji – artykuł jest dostępny TUTAJ.

Niniejszy artykuł opisuje natomiast wybrane elementy, o których warto pamiętać podczas tworzenia statutu fundacji rodzinnej, tak aby zapewnić fundacji stabilność oraz efektywne zarządzanie majątkiem przez kolejne pokolenia.

1. Konstytucja rodzinna jako fundament statutu fundacji rodzinnej

Prawidłowo skonstruowana – zarówno pod względem formalno-prawnym, jak i organizacyjnym – fundacja rodzinna powinna odzwierciedlać wartości, cele oraz długoterminowe założenia fundatora w zakresie sukcesji. Jednym z narzędzi porządkujących te kwestie jest tzw. konstytucja rodzinna, która w kontekście prowadzonej przez fundację działalności gospodarczej może również pełnić funkcje konstytucji biznesu.

Konstytucja rodzinna to wewnętrzny dokument fundacji rodzinnej, który stanowi swego rodzaju wstęp do statutu fundacji oraz pomaga fundatorowi zidentyfikować kluczowe kwestie wymagające uregulowania w statucie. Bardzo często to właśnie w konstytucji rodzinnej fundator precyzuje zasady oraz mechanizmy sukcesji, których – ze względu na ich prywatny charakter – nie chciałby ujmować w statucie. Warto pamiętać, że statut fundacji rodzinnej musi zostać złożony do sądu rejestrowego, a w praktyce może być ujawniany również w innych okolicznościach (w szczególności tych związanych z prowadzoną przez fundację rodzinną działalnością gospodarczą).

W konstytucji rodzinnej można określić w szczególności:

• wartości i misję fundacji – czyli podstawowe zasady, którymi powinna kierować się fundacja w zarządzaniu majątkiem i wspieraniu beneficjentów,

• zasady sukcesji – czyli reguły, które powinny obowiązywać przy przekazywaniu majątku kolejnym pokoleniom, w tym kto i na jakich warunkach może zostać beneficjentem,

• mechanizmy zarządzania – czyli rolę fundatora, organów fundacji i sposób podejmowania kluczowych decyzji,

• ryzyka oraz sposoby ich minimalizowania i zabezpieczenia – obejmujące np. kwestie małżonków beneficjentów, podział świadczeń czy wpływ zmian życiowych beneficjentów na prawa do majątku.

Opracowanie konstytucji rodzinnej pozwala na przemyślane i świadome zaplanowanie struktury fundacji, minimalizując ryzyko przyszłych sporów i niejasności.

Z naszego doświadczenia wynika, że coraz więcej fundatorów decyduje się na opracowanie konstytucji rodzinnej aby kompleksowo określić wizję oraz zasady funkcjonowania fundacji rodzinnej. Wspieramy fundatorów w tym procesie, pomagając im stworzyć dokument odzwierciedlający ich założenia i cele w sposób spójny z przyjętą przez nich strategią sukcesji.

2. Kompleksowe określenie kręgu beneficjentów fundacji rodzinnej

Zgodnie z art. 26 ust. 2 pkt. 4 ustawy o fundacji rodzinnej w statucie należy określić beneficjenta lub sposób jego określenia i zakres przysługujących beneficjentowi uprawnień. W praktyce statut fundacji rodzinnej może określać beneficjentów na różne sposoby, które są dostosowane do indywidualnych potrzeb fundatora oraz długoterminowych celów fundacji. Najczęściej spotykane rozwiązania to:

• imienne wskazanie beneficjentów – poprzez podanie konkretnych danych określonych osób;

• określenie beneficjentów jako grupy – poprzez podanie konkretnej grupy osób, którym przysługuje status beneficjenta (np. wszyscy zstępni fundatora / zstępni fundatora po ukończeniu 18 roku życia / rodzeństwo fundatora oraz ich zstępni itp.);

• ustalenie zasad określania beneficjentów.

Z perspektywy założeń fundacji rodzinnej, a przede wszystkim jej sukcesyjnego charakteru, najlepszym rozwiązaniem jest uwzględnienie w statucie kilku metod określania beneficjentów jednocześnie. Najczęściej spotykanym rozwiązaniem jest imienne wskazanie beneficjentów lub wskazanie konkretnej grupy osób oraz dodatkowo określenie zasad obejmowania statusem beneficjenta kolejnych osób w przyszłości. Takie rozwiązanie pozwala na większą elastyczność oraz zapewnia ciągłość funkcjonowania fundacji w dłuższym horyzoncie czasowym.

Podczas tworzenia postanowień statutu dotyczących beneficjentów kluczowe jest przyjęcie długoterminowej perspektywy, uwzględniającej dynamicznie zmieniające się sytuacje życiowe – takie jak zawieranie małżeństw, rozwody czy narodziny dzieci. Dla wielu fundatorów bardzo ważne jest rozstrzygnięcie kwestii statusu małżonków beneficjentów oraz określenie zasad dotyczących dzieci urodzonych lub przysposobionych przez beneficjentów fundacji. Co więcej, niektórzy fundatorzy już na etapie tworzenia fundacji mają precyzyjnie określone kryteria i wymagania, które muszą być spełnione aby dany podmiot uzyskał status beneficjenta. W takich przypadkach, rozwiązaniem może być zastosowanie w statucie konstrukcji z uwzględnieniem warunków lub terminów – np. beneficjentami fundacji będą zstępni fundatora pod warunkiem ukończenia 18 roku życia lub w przypadku śmierci beneficjenta XX YY beneficjentami stają się zstępni zmarłego beneficjenta.

Aby zapewnić prawidłowe i długotrwałe funkcjonowanie fundacji rodzinnej, warto określić w statucie zasady przystępowania nowych beneficjentów w przyszłości. W praktyce, proces ten może odbywać się na podstawie decyzji fundatora albo uchwały odpowiedniego organu fundacji – zgromadzenia beneficjentów lub zarządu. W pierwszym przypadku konieczne jest uwzględnienie również mechanizmu przyjmowania nowych beneficjentów po śmierci fundatora. Natomiast, gdy decyzja o nadaniu statusu beneficjenta należy do organów fundacji, należy zwrócić uwagę na większość głosów, która jest wymagana do przyjęcia takiej uchwały. Ze względu na wagę tej decyzji i jej wpływ na funkcjonowanie fundacji warto rozważyć zastosowanie większości kwalifikowanej zamiast pozostawania przy zasadach ogólnych (bezwzględnej większości głosów).

Obok procedury nadawania statusu beneficjenta, statut fundacji rodzinnej może również przewidywać przesłanki skutkujące jego utratą. W przypadku zaistnienia określonych w statucie okoliczności, beneficjent może zostać pozbawiony swojego statusu na podstawie np. oświadczenia fundatora lub uchwały zgromadzenia beneficjentów. W praktyce często wskazuje się następujące sytuacje wyjątkowe, które mogą prowadzić do utraty statusu beneficjenta:

• popełnienie umyślnego ciężkiego przestępstwa na szkodę fundacji rodzinnej, fundatora, innego beneficjenta, członków organów fundacji lub ich najbliższych;

• uporczywe postępowanie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego;

• uzależnienie od alkoholu lub środków odurzających;

• uporczywe niewywiązywanie się z obowiązków rodzinnych względem fundatora lub pozostałych beneficjentów.

Określenie w statucie jasnych i precyzyjnych przesłanek utraty statusu beneficjenta pozwala na ochronę wartości i zasad przyjętych przez fundatora oraz zapewnia stabilność funkcjonowania fundacji w dłuższej perspektywie.

3. Dopasowane mechanizmy realizowania świadczeń na rzecz beneficjentów

Jednym z podstawowych celów fundacji jest spełnianie świadczeń na rzecz beneficjentów. Zasady wypłaty tych świadczeń mogą zostać kompleksowo uregulowane w statucie lub we wspomnianej powyżej konstytucji rodzinnej. Co istotne, zasady i warunki wypłaty świadczeń nie muszą być jednolite dla wszystkich beneficjentów. Dobrze skonstruowany system świadczeń powinien być dostosowany do indywidualnych potrzeb i sytuacji życiowych poszczególnych beneficjentów oraz jednocześnie zapewniać stabilność finansową fundacji rodzinnej.

Poniżej przedstawione zostały najczęściej stosowane mechanizmy realizacji świadczeń na rzecz beneficjentów fundacji rodzinnej.

• Świadczenia regularne – obejmują stałe, miesięczne wypłaty, które stanowią często formę zabezpieczenia podstawowych potrzeb beneficjentów.

• Świadczenia warunkowe – przyznawane po spełnieniu określonych kryteriów – np. ukończenie studiów, podjęcie działalności gospodarczej lub osiągnięcie określonego wieku. Świadczenia warunkowe są również stosowane w celu utrzymania i konsolidacji majątku fundatora w odniesieniu do beneficjentów pozostających w związku małżeńskim lub innym związku, z którego może wynikać wspólność majątkowa. W takich przypadkach w statucie można uwzględnić zapis, zgodnie z którym beneficjent może otrzymać świadczenia dopiero od dnia ustanowienia w tym związku rozdzielności majątkowej bez wyrównania dorobków.

• Świadczenia specjalne – przyznawane w szczególnych sytuacjach życiowych, takich jak finansowanie leczenia, edukacji, inwestycji biznesowych czy organizowanie uroczystości rodzinnych. Mają one na celu wsparcie beneficjentów w nagłych i wyjątkowych potrzebach.

• Ograniczenia i mechanizmy kontrolne – mają na celu zapobieganie nieodpowiedzialnemu wydawaniu majątku fundacji rodzinnej. Do tego typu mechanizmów należą w szczególności limity wypłat świadczeń, możliwość zawieszenia świadczeń w określonych przypadkach oraz kilkustopniowa procedura wypłaty świadczeń polegająca na wprowadzeniu wymogu dodatkowej zgody na realizację świadczeń udzielanej przez fundatora lub odpowiedni organ fundacji rodzinnej.

• Kategoryzacja beneficjentów – polega na podziale beneficjentów na różne grupy, z których każda wiąże się z określonymi uprawnieniami. Taki podział umożliwia precyzyjne dostosowanie zasad wypłat świadczeń do specyficznych potrzeb poszczególnych grup beneficjentów. Kategoryzacja może obejmować różne kryteria – np. wiek, stopień pokrewieństwa z fundatorem, status zawodowy, stan zdrowia.

Dobrze zaprojektowany system świadczeń pozwala na elastyczne i efektywne wspieranie beneficjentów oraz jednocześnie chroni majątek fundacji przed nieprzemyślanymi decyzjami. Dzięki temu fundacja rodzinna może realizować swoje cele przez pokolenia, zgodnie z wizją fundatora.

4. Podsumowanie

Zakładanie fundacji rodzinnej to złożony proces, który wymaga przemyślanego i starannego uregulowania kwestii organizacyjnych oraz formalno-prawnych. Podstawą fundacji rodzinnej jest dobrze opracowany statut, który nie tylko spełnia wymogi formalne, ale także w pełni odzwierciedla założenia fundatora w zakresie sukcesji, wartości rodzinnych oraz długoterminowych celów.

Ważnym elementem statutu jest wprowadzenie rozwiązań, które pozwolą dostosować fundację do dynamicznego otoczenia. Sposób określenia beneficjentów, zasady przystępowania nowych beneficjentów, regulacje dotyczące utraty tego statusu czy elastyczność w zakresie świadczeń są niezbędne do skutecznego zarządzania fundacją przez wiele lat, niezależnie od zmieniających się okoliczności. Dbałość o szczegóły w przygotowaniu statutu oraz zastosowanie konstrukcji takich jak konstytucja rodzinna przyczynia się do zapewnienia trwałości oraz długofalowego funkcjonowania fundacji.

Warto w tym procesie skorzystać z profesjonalnego wsparcia prawnego, aby mieć pewność, że dokumentacja fundacji rodzinnej jest zgodna z intencjami fundatora oraz obowiązującymi przepisami prawa.

22 maja 2023 r. do polskiego systemu prawnego wprowadzona została fundacja rodzinna, której podstawowym założeniem jest ułatwienie wielopokoleniowej sukcesji. Ta nowa forma prawna pozwala na połączenie ochrony prywatnych interesów rodzinnych fundatora z interesami związanymi bezpośrednio z prowadzonym biznesem. W niniejszym artykule odpowiemy na pytania dla kogo fundacja rodzinna może stanowić korzystne rozwiązanie, kto może stanąć na jej czele oraz jakie cele można zrealizować dzięki nowej instytucji prawnej.

Osobowość prawna, której są pozbawione m.in. spółki osobowe, pozwala fundacji na samodzielne kształtowanie swojej sytuacji prawnej w obrocie gospodarczym.

1. Czym jest fundacja rodzinna?

Fundacja rodzinna stanowi całkowicie nową, a zarazem bardzo innowacyjną instytucję prawną (swego rodzaju narzędzie dostępne każdemu). Na podobieństwo spółki akcyjnej, czy spółki z o.o. jest osobą prawną, utworzoną w celu gromadzenia mienia, zarządzania nim w interesie beneficjentów oraz spełniania świadczeń na rzecz beneficjentów. Jako strategiczne narzędzie, umożliwia ono nie tylko ochronę, lecz także zrównoważone dziedziczenie rodzinnego majątku przez kolejne pokolenia.

2. Co przewidują nowe przepisy?

3. Fundator i beneficjent

Prawo do bycia fundatorem fundacji rodzinnej mają jedynie osoby fizyczne posiadające pełną zdolność do czynności prawnych. W celu skorzystania z tego uprawnienia, osoba fizyczna powinna złożyć oświadczenie o ustanowieniu fundacji rodzinnej w akcie założycielskim albo testamencie. Z punktu widzenia praktyki i biznesu, największe znaczenie odgrywa pierwsza z wymienionych form ustanowienia fundacji rodzinnej. Fundacja rodzinna przewidziana przez polskiego ustawodawcę, w przeciwieństwie do modelów obowiązujących w Zachodniej Europie (np. w Liechtensteinie), nie pozwala na zakładanie fundacji rodzinnej przez inne podmioty prawa (np. spółki) niż osoby fizyczne. Wynika to m.in. z roli fundacji rodzinnej w Polsce, którą jest: (1) zarządzanie majątkiem należącym wcześniej do fundatora, (2) realizacja celów prywatnych, (3) bezpośrednio z nazwy fundacji – jako „rodzinnej”.

Fundator, decydując się na utworzenie fundacji rodzinnej, wnosi mienie na pokrycie funduszu założycielskiego o wartości określonej w statucie. Nie może być ona jednak niższa niż 100.000 zł. Fundacja rodzinna, która została ustanowiona w testamencie może mieć tylko jednego fundatora. W przypadku utworzenia fundacji rodzinnej na mocy aktu założycielskiego, możliwe jest zaangażowanie kilku fundatorów. Zarówno akt założycielski, jak i testament powinny być sporządzone w formie aktu notarialnego. Obok oświadczenia fundatora (aktu założycielskiego lub testamentu) konieczne będzie ustalenie statutu fundacji. Jest to obowiązkiem fundatora.

Beneficjentem, czyli osobą lub organizacją, na rzecz której fundacja działa, może być każda osoba fizyczna, niezależnie od wieku, czy zdolności prawnej. Beneficjenci nie muszą być spokrewnieni z fundatorem, co daje szerokie możliwości obejmowania różnych grup odbiorców. Dodatkowo, fundacja może spełniać świadczenia także na rzecz organizacji pozarządowych prowadzących działalność pożytku publicznego. Ustawa pozostawia fundatorowi dużą swobodę we wskazaniu kto będzie beneficjentem. Co ciekawe, beneficjentem może być również sam fundator.

4. Statut

Statut powinien zostać sporządzony w formie aktu notarialnego. Określa m.in.:

• nazwę fundacji rodzinnej,

• siedzibę fundacji rodzinnej,

• szczegółowy cel fundacji rodzinnej,

• beneficjenta lub sposób jego określenia i zakres przysługujących beneficjentowi uprawnień,

• zasady prowadzenia listy beneficjentów.

Fundator ma możliwość stosunkowo swobodnego ukształtowania jego postanowień. Stanowi to istotny element w kreowaniu unikalnej struktury i celów fundacji, zgodnych z indywidualnymi potrzebami fundatora i jego wizją sukcesji.

Fundacja rodzinna jest powołana i działająca w interesie beneficjentów. Jej zadaniem jest realizacja na rzecz beneficjentów świadczeń określonych w statucie.

5. Spis mienia

Po ustaleniu statutu należy sporządzić spis mienia. W spisie mienia uwzględnia się prawa majątkowe, które zostały wniesione do fundacji rodzinnej przez fundatora lub inne osoby. Należy wskazać osobę dokonującą tego wkładu, precyzyjnie określając rodzaj i wartość każdego z elementów składających się na ten spis. Fundator jest obowiązany sporządzić spis mienia wnoszonego do fundacji rodzinnej na pokrycie funduszu założycielskiego. Spis mienia powinien zostać sporządzony co najmniej w formie pisemnej.

6. Organy fundacji rodzinnej

Po sporządzeniu spisu mienia należy ustanowić organy fundacji rodzinnej, wymagane przez ustawę lub statut. Organami fundacji są:

• zarząd;

• rada nadzorcza;

• zgromadzenie beneficjentów.

Zarząd oraz zgromadzenie beneficjentów to organy, które są przewidziane w każdej fundacji rodzinnej. Rada nadzorcza jest natomiast organem fakultatywnym. Jeżeli liczba beneficjentów przekracza 25 osób, ustanowienie rady nadzorczej jest obowiązkowe. Organy fundacji rodzinnej przypominają te spotykane w spółkach kapitałowych (zarząd oraz rada nadzorcza). W spółkach kapitałowych występuje zgromadzenie wspólników (sp. z o.o.) czy też walne zgromadzenie akcjonariuszy (spółka akcyjna oraz prosta spółka akcyjna).

W przypadku fundacji rodzinnych mamy do czynienia ze zgromadzeniem beneficjentów. Zasiadają tam:

• osoby fizyczne;

• organizacje pozarządowe, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, prowadzące działalność pożytku publicznego w rozumieniu art. 3 ust. 1 tej ustawy.

Są to podmioty, na rzecz których fundacja ma w trakcie jej działalności spełniać świadczenia (np. wypłacać cyklicznie pieniądze lub udostępniać nieruchomość). Oprócz utworzenia organów do powstania fundacji rodzinnej, konieczne jest wniesienie funduszu założycielskiego (o wartości co najmniej 100.000 zł). W przypadku ustanowienia fundacji rodzinnej w akcie założycielskim, należy tego dokonać przed wpisaniem do rejestru fundacji rodzinnych. W przypadku ustanowienia fundacji rodzinnej w testamencie, termin ten wynosi 2 lata od dnia wpisania fundacji rodzinnej do rejestru fundacji rodzinnych.

7. Działalność fundacji rodzinnej

Fundacja rodzinna może prowadzić działalność gospodarczą, czyli działalność zarobkową, wykonywaną we własnym imieniu i w sposób ciągły, w zakresie m.in.:

• zbywania mienia, z wyjątkiem mienia nabytego wyłącznie w celu dalszego zbycia;

• najmu, dzierżawy lub udostępniania mienia do korzystania na innej podstawie;

• przystępowania do spółek handlowych, funduszy inwestycyjnych, spółdzielni i podmiotów o podobnym charakterze, mających siedzibę w kraju albo za granicą, a także uczestnictwa w tych spółkach, funduszach, spółdzielniach i podmiotach;

• nabywania i zbywania papierów wartościowych, instrumentów pochodnych i praw o podobnym charakterze;

• udzielania pożyczek:

• spółkom kapitałowym, w których fundacja rodzinna posiada udziały albo akcje;

• spółkom osobowym, w których fundacja rodzinna uczestniczy jako wspólnik;

• beneficjentom.

Nowa ustawa stanowi szczególne narzędzie ochrony rodzinnego majątku, a zarazem platformę umożliwiającą beneficjentom korzystanie z jego owoców. Dodatkowo, wykorzystując prawo przystępowania do różnych podmiotów gospodarczych, fundacja może zacieśniać więzi z rynkiem biznesowym, uczestnicząc aktywnie w spółkach, funduszach czy spółdzielniach. Należy pamiętać, że wartość tej instytucji tkwi w umiejętności łączenia przedsiębiorczości z troską o wspólne dobro. Poprzez określenie zasad inwestowania wniesionego do fundacji majątku, fundator nie tylko może ochronić rodzinny kapitał, lecz także zbudować fundamenty dla trwałego dziedziczenia, w którym przedsiębiorczość i rodzina występują obok siebie.

8. Jak założyć fundację rodzinną? Krok po kroku.

Przygotowanie

• Zdecyduj o ustanowieniu fundacji: Określ, czy chcesz ustanowić fundację rodzinną za życia (w akcie założycielskim), czy też by fundacja rodzinna powstała na podstawie testamentu.

• Przygotuj informacje: Ustal niezbędne informacje: nazwę fundacji, określ gdzie fundacja będzie mieć siedzibę, jakie będą jej cele statutowe, kto będzie beneficjentem. Oszacuj wartość funduszu założycielskiego, czyli tego jakie aktywa zostaną przez Ciebie wniesione do fundacji rodzinnej.

Notariusz

• Określ statut fundacji: Razem z prawnikiem ustal szczegóły statutu fundacji, obejmujące m.in. cele, zasady funkcjonowania oraz organy fundacji.

• Spotkanie: Skontaktuj się z notariuszem. Umów się na spotkanie w celu sporządzenia aktu założycielskiego.

• Podpisanie aktu założycielskiego: Na spotkaniu u notariusza podpisz akt założycielski. Elementami tego dokumentu są: oświadczenie o ustanowieniu fundacji rodzinnej wraz ze wskazaniem osoby fundatora (fundatorów), wysokości funduszu założycielskiego, nazwy fundacji rodzinnej.

• Podpisanie statutu: Na spotkaniu u notariusza po złożeniu oświadczenia tworzącego akt założycielski złóż oświadczenie o ustanowieniu statutu. Ustalenie (podpisanie) statutu jest możliwe dopiero po podpisaniu aktu założycielskiego. Statut jest aktem kształtującym zasady funkcjonowania organów i działalności fundacji rodzinnej.

Spis mienia

• Przygotuj spis mienia: Fundator przygotowuje spis mienia. Obejmuje on składniki majątkowe wniesione do fundacji rodzinnej na pokrycie funduszu założycielskiego. Spisu mienia nie dołącza się do wniosku o rejestrację fundacji rodzinnej. Niezbędne jest z kolei oświadczenie fundatora o wniesieniu mienia na pokrycie funduszu założycielskiego.

Organizacja fundacji

• Ustanów organy fundacji: Do powstania fundacji rodzinnej wymagane jest ustanowienie organów fundacji rodzinnej wymaganych przez ustawę lub statut. Organami są: Zarząd, Rada Nadzorcza (opcjonalnie) oraz Zgromadzenie Beneficjentów. Przez ustanowienie organów fundacji rodzinnej należy rozumieć powołanie lub ustanowienie jej członków.

• Wniesienie funduszu założycielskiego: Na pokrycie funduszu założycielskiego fundator może wnieść różne składniki mienia. Są to m.in.: nieruchomość, w tym: rolna, samochód, inne rzeczy ruchome, papiery wartościowe, środki pieniężne, wierzytelności, udziały w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością.

Zgłoszenie do rejestru

• Zgłoszenie do Sądu Okręgowego: Zgłoś fundację rodzinną do Sądu Okręgowego, który prowadzi taki rejestr. Wniosek o wpis powinien zawierać wszystkie niezbędne dokumenty, w tym akt założycielski, statut oraz oświadczenia fundatorów.
• Opłaty rejestracyjne: Pokryj opłaty związane z rejestracją, uwzględniając koszty rejestracji (500 zł). Rejestracja fundacji rodzinnej nie podlega ogłoszeniu w Monitorze Sądowym i Gospodarczym. Oznacza to, że przy założeniu fundacji rodzinnej nie ponosi się opłaty za takie ogłoszenie.
• Oczekiwanie na wpis: Oczekuj na wpis fundacji rodzinnej do rejestru. Z chwilą wpisu do rejestru fundacji rodzinnych fundacja zyskuje osobowość prawną i może w pełni rozpocząć swoją działalność.

Działalność fundacji

• Fundacja rodzinna w organizacji: Z chwilą sporządzenia aktu założycielskiego albo ogłoszenia testamentu powstaje fundacja rodzinna w organizacji. Fundacja rodzinna w organizacji zarządza we własnym imieniu posiadanym majątkiem i zapewnia jego ochronę. W szczególności nabywa prawa, w tym własność nieruchomości i inne prawa rzeczowe, zaciąga zobowiązania, pozywa i jest pozywana.

• Rozpocznij pełną działalność: Po uzyskaniu wpisu do rejestru, fundacja rodzinna może w pełni rozpocząć swoją działalność, realizując statutowe cele, zarządzając majątkiem oraz spełniając świadczenia na rzecz beneficjentów.

9. Opodatkowanie fundacji rodzinnej

Fundacja rodzinna oraz jej beneficjenci mogą skorzystać z szeregu udogodnień na gruncie podatku dochodowego. Poniżej przedstawiamy, jak opodatkowane są fundacje rodzinne.

Jakie są zwolnienia podatkowe dla fundacji rodzinnej?

Wniesienie składników majątku do fundacji rodzinnej nie generuje obowiązku podatkowego, zgodnie z przepisami ustawy o fundacji rodzinnej. Nowelizacja przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wprowadziła neutralność podatkową w przypadku wniesienia majątku do fundacji rodzinnej na gruncie CIT. Oznacza to, że proces ten nie generuje skutków podatkowych w zakresie podatku od osób prawnych. Podobnie, wniesienie majątku do fundacji rodzinnej nie stanowi zdarzenia generującego obowiązek podatkowy w kontekście podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT). W rezultacie, skutki podatkowe są zminimalizowane, co stanowi korzyść dla zaangażowanych stron.

10. Podatek dochodowy CIT, a fundacja rodzinna

Fundacja rodzinna jako osoba prawna korzysta ze zwolnienia podmiotowego w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych (CIT). Obowiązek zapłaty zryczałtowanego podatku w wysokości 15% powstaje w momencie wypłaty środków beneficjentom lub przekazania mienia fundacji w związku z jej likwidacją. Warto zaznaczyć, że podstawę opodatkowania stanowi przychód równy wartości świadczenia lub mienia otrzymanego przez beneficjenta.

Ustawodawca przygotował katalog usług, który określa w jasny sposób rodzaje działalności gospodarczej fundacji. Wykroczenie poza katalog skutkuje koniecznością zapłaty podatku dochodowego CIT, którego karna stawka wynosi 25%.

11. Opodatkowanie podatkiem dochodowym – beneficjenci

Beneficjenci fundacji rodzinnej powiązani z fundatorem jako małżonek, wstępny, zstępny, rodzeństwo, pasierb, ojczym i macocha korzystają ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT). Dalsza rodzina, czyli osoby zaliczane do I i II grupy podatkowej są zobligowane zapłacić podatek dochodowy według stawki 10%. Pozostałe osoby niepowiązane z fundatorem – według stawki 15%. Fundacja rodzinna działa w tym przypadku w roli płatnika i jest zobligowana odprowadzić w ich imieniu należny podatek do Urzędu Skarbowego.

12. Co z innymi podatkami?

Fundacje rodzinne korzystają ze zwolnienia podmiotowego jedynie w kontekście podatku dochodowego. Warto zauważyć, że są one nadal zobowiązane do odprowadzania innych podatków, takich jak VAT czy podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC), zgodnie z ogólnymi zasadami obowiązującymi w tym zakresie.

13. Podsumowanie

Fundacja rodzinna to więcej, niż nowa instytucja prawna – to strategia dla przyszłości. Dzięki niej możesz zabezpieczyć swoją sukcesję, zadbać o swoich najbliższych oraz mieć wpływ na to, co będzie w nawet dalekiej przyszłości. W ramach prowadzonej działalności rachunkowej i księgowej, a także prawnej, oferujemy kompleksowe wsparcie dla wszystkich zainteresowanych zabezpieczeniem swojego życiowego biznesu i majątku. Pomagamy poprzez przygotowanie analizy opłacalności utworzenia fundacji rodzinnej. Wskazujemy na korzyści i oceniamy możliwe ryzyka. Co więcej, naszym celem jest wspieranie fundatora i rodziny w ustalaniu zasad funkcjonowania fundacji, opracowywaniu strategii sukcesji oraz pomocy we wszelkich formalnościach. Przygotowujemy również niezbędne dokumenty. Dostarczamy instrukcje, na co zwracać szczególną uwagę przy codziennym funkcjonowaniu fundacji rodzinnej oraz zapewniamy bieżące, stałe wsparcie na każdym etapie jej funkcjonowania – od strony księgowej, podatkowej oraz prawnej.